Cloud pavilion

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Sint Janskerk Schiedam view from cloud

<For English click here>

Grote kerken in Nederlandse stadscentra worden steeds minder voor religieuze en steeds meer voor algemeen maatschappelijke doeleinden gebruikt: beurzen, concerten en manifestaties. Maar hoe maak je nu een eeuwenoud monument, dat bol staat van geschiedenis op een respectvolle maar toch eigentijdse manier geschikt voor dit modern gebruik? APB (Architectenbureau Pepijn Bakker) ontwierp een wolkpaviljoen voor in de Grote of Sint Janskerk in Schiedam waarin alle benodigde nieuwe voorzieningen zijn geconcentreerd en dat een nieuwe ruimtelijke kwaliteit toevoegt aan de kerk.

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Sint Janskerk Schiedam view from church entrance

Vakmanschap

De kerk is de grootste en oudste kerk van Schiedam en bevat tal van door de eeuwen verzamelde kunstschatten. Hoogtepunten zijn een consistorie waarvan de wanden zijn bekleed met  goudleerbehang, een kansel met verfijnd houtsnijwerk, glas-in-lood ramen en een orgel in barokke stijl.

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Grote of Sint Janskerk Schiedam APB Architectenbureau Pepijn Bakker Sint Janskerk Schiedam APB Architectenbureau Pepijn Bakker Grote of Sintjanskerk Schiedam

Geïnspireerd door het vakmanschap in de omringende kerk, kan het nieuwe paviljoen worden gerealiseerd met ‘21st century craftmanship’, zoals computergestuurd frezen en 3d printen.

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Sint Janskerk Schiedam view from cloud

Wolk

De architecten kozen voor de vorm van een wolk omdat deze vorm een gevoel van verwondering en onbegrensdheid geeft. Zoals Immanuel Kants sublieme ervaring, die hij beschreef aan de hand van binnenkomen in de Sint Pieterskerk in Rome. ‘Hier is een gevoel van ontoereikendheid van het voorstellingsvermogen van de bezoeker om het geheel te vatten. Wanneer het voorstellingsvermogen het maximum bereikt en het streeft om deze grens over te gaan, valt het terug in zichzelf in een soort roerig welgevallen.’

Functioneel

In het ontwerp vervangt de wolk een bestaande paviljoenconstructie. Het nieuwe paviljoen maakt de ruimte veel flexibeler in gebruik. De glazen wand aan de kerkzijde en het hek aan de koorzijde zijn geluid- en luchtdicht af te sluiten, zodat het paviljoen kan worden gebruikt voor tal van afzonderlijke bijeenkomsten. Een nieuwe plek van de koffiebar maakt de ruimte overzichtelijker. In de onderkant van de wolk worden de luchtverversingsinstallatie, verlichtingsarmaturen en verwarmingselementen opgenomen, zodat het er altijd licht en warm is.

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Sint Janskerk Schiedam view from interior

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Grote of Sint Janskerk Schiedam

Vanuit de ruimte onder de wolk leidt een trap naar het dak van de wolk. Hier kunnen bezoekers genieten van het uitzicht over het kerkinterieur. Op panelen in de balustrade is meer te lezen over de rijke geschiedenis en kunstschatten in de kerk.

Constructie

Het paviljoen kan worden gerealiseerd rondom de bestaande stalen balken die het huidige dak van de koffieruimte ondersteunen. Daardoor zullen de eeuwenoude muren, kolommen en vloeren niet worden aangetast. De hoofdvorm van de wolk kan met computergestuurde freesmachines uit piepschuim worden uitgesneden, waarna het oppervlak bedekt wordt door een laag vezel versterkt polyester. Dit wordt ten slotte worden geschuurd en gelakt.

161206-diagrammen

Ambitie

Het ontwerp is gemaakt in een besloten ontwerpcompetitie. De uitschrijver, stichting Grote of Sint Janskerk Schiedam heeft na vier maanden beraad besloten dat het geen van beide ingediende ontwerpen wenst te realiseren, de ambities om de kerk met moderne middelen te moderniseren ten spijt.

APB betreurt de uitkomst van de competitie. ‘Jammer, dit was een unieke kans om een respectvolle, maar toch eigentijdse toevoeging aan het kerkgebouw te realiseren. Maar de opgave om kerken met betekenisvolle toevoegingen klaar te maken voor de 21ste eeuw blijft staan. Hopelijk kunnen we dit concept ooit ergens anders realiseren.’ zegt architect Pepijn Bakker.

APB Architectenbureau Pepijn Bakker Grote of Sint Janskerk Schiedam

%d bloggers liken dit: