Een beetje universiteit heeft een eigen carillon

De campus van de Erasmus Universiteit Rotterdam herbergt een schat aan architectuur, kunst en andere objecten met een mooi verhaal. Kom eens bij ons kijken! Deze week: het carillon.

‘Een beetje universiteit heeft een eigen carillon’ moet men in de jaren ’60 gedacht hebben, toen gemeente Rotterdam in 1963 geld vrijmaakte voor een carillon op de nieuw te bouwen campus Woudestein. Ga maar na: internationale topuniversiteiten als Berkley en Standford hebben er ook een hangen. Dat was een mooie referentie.

Maar eigenlijk zijn carillons van oudsher juist een heel Nederlands fenomeen. De beiaardcultuur is hier in de 16e eeuw uitgevonden, toen voor het eerst verschillende klokken met touwtjes aan een klavier werden verbonden. Vervolgens kostte het flink was tijd om de klokken zó te gieten en te slijpen dat ze zuiver klonken. Maar toen die horde eenmaal genomen was, wilde elke Nederlandse stad met enige omvang zijn eigen carillon.

 De aantrekkingskracht van een carillon is evident. Het klokkenspel is door de hele stad te horen. De beiaardier speelt deuntjes voor het volk, of voor bijzondere gelegenheden. Zo ook in Rotterdam, waar carillons zijn opgesteld op de Laurenskerk, het stadhuis, de Pelgrimsvaderkerk en dus op de EUR campus.

Dat carillon van de Erasmus Universiteit telt 47 klokken en hangt in een aan de loopbrug bevestigde betonnen constructie van 23 meter hoog. De zwaarste klok weegt 265 kilo. Geheel tegenstrijdig aan de gangbare opbouw hangen de zwaarste klokken bovenin. En eigenlijk is de plek niet ideaal omdat het Tinbergen gebouw veel van het geluid van het carillon tegenhoudt.

Maar dat mag de pret niet drukken. Vaste beiaardier Mathieu Polak gaf in het verleden beiaardierscursussen en componeerde speciaal voor de EUR de ‘Tinbergen variaties’, genoemd naar de beroemdste econoom van de universiteit en losjes gebaseerd op de Goldberg variaties van Bach. En op bijzondere dagen, zoals de opening van het academisch jaar en de dies natalis, speelt hij feestliederen zoals het Io Vivat en Gaudeamus Igitur. Kom eens luisteren!