De welvaart is sinds de onafhankelijkheid voor de indonesiërs zelf

De campus van de Erasmus Universiteit Rotterdam herbergt een schat aan architectuur, kunst en andere objecten met een mooi verhaal. Kom eens bij ons kijken! Deze week: INDISCHE JONGEN OP EEN KARBOUW.

Deze penning stamt uit de tijd dat Nederland een enorme kolonie had in de oost, waar eind 19e eeuw onder leiding van generaal Van Heutsz met bloedig militair ingrijpen het gezag was hersteld.

De koloniale handel floreerde en gaf aanleiding voor de bouw van bijvoorbeeld het Amsterdamse Scheepvaarthuis, waarvoor beeldhouwer Hendrik van den Eijnde (1869-1939) de beelden verwerkte, in de typische Amsterdamse School stijl. Hij kreeg er wereldfaam mee en mocht vervolgens werken aan opdrachten voor het ‘Netherlands monument’ in New York en het inmiddels gesloopte Van Heutsz monument in Batavia (nu Jakarta).

Van den Eijnde kreeg ook opdracht voor deze penning met verbeelding van de Nederlands-Indische landbouw. Op de voorkant zien we een karbouw met jongen op zijn rug. Het is een beweeglijk tafereel. De karbouw heeft een pose alsof hij de jongen elk moment van zijn rug kan schudden. De jongen met ingespannen gezichtsuitdrukking houdt stevig vast. Het tafereel vult het oppervlak van de penning, alsof ze bij elke beweging uit de penning stappen.

De keerzijde van de medaille geeft drie Minangkabauwse rijstdrooghuisjes weer, te midden van de rijstvelden. Daaromheen staat een Maleise tekst: ‘De rijst is de moeder van de landbouw, de landbouw is de bron van de welvaart’. Die welvaart is sinds de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949 voor de eilandbewoners zelf.

Dit is slechts één van de ruim 2800 penningen van het Nederlands Economisch PenningKabinet, dat gehuisvest is op de EUR campus. Pas toen ik op de campus kennismaakte met penningen en in het bijzonder met dit kabinet, ontdekte ik hoe geweldig deze kunstvorm is. Penningen zijn klein en handzaam en hebben een vast ‘format’, vaak rond met een voor- en achterkant. Ze worden meestal gemaakt met een doel: als aandenken aan een jubileum, een bijzondere gebeurtenis of als uiting van dankbaarheid. Sommige zijn gemaakt door bekende kunstenaars. Dat kabinet is een schatkamer vol verhalen, waarin je uren kan ronddwalen. Kom eens kijken!